09-19-2007, 12:10 AM
Linux hakkında çok şey duymuş olmakla beraber net bir fikre sahip değil misiniz? Ücretsiz olduğu için kullanıcıların ilgisini çeken açık kaynak kodlu Linux, yüklemesi ve kullanımı biraz zor bir işletim sistemi. Bu çoğu yeni kullanıcının gözünü korkutuyor. Bununla beraber, Microsoft’un Windows Vista işletim sisteminin dağıtımını ertelemesinden dolayı Linux’a yönelik ilginin yıl boyunca artmaya devam etmesi bekleniyor. Gerçekte Alman SUSE firması tarafından geliştirilen açık kaynak kodlu Linux işletim sistemi, SUSE’nin Novell firması tarafından 2004’te satın alınmasından bu yana giderek daha büyük boyutlarda pazarlanıyor.
O zamandan beri Novell, kendini, Linux piyasasına hakim olduğu genel kabul gören Red Hat’a karşı bir alternatif olarak konumlandırmıştı. Bu bakımdan, Novell CEO’su Jack Messman gelecek 2 ila 5 yıl boyunca ücretli açık kaynak kodu piyasasındaki hareketlilik arttıkça, şirketinin Red Hat’le birlikte dünyanın en büyük iki Linux yazılımı tedarikçisinden biri olacağını tahmin ediyor. Diğer popüler Linux tabanlı işletim sistemi konfigürasyonları arasında Mandriva, Debian ve Fedora bulunuyor. Karmaşık kurulum işlemlerinden çekinen kullanıcılar için uygun bir seçenek milyarder Michael Robertson’ın kurduğu ve kullanıcılar için kolay sistem kurulumu seçenekleri sunan Linspire olabilir. Uzmanlar Robertson’ın Linspire’ı Windows’a alternatif olarak konumlandırdığını ve 50 dolar gibi çok ucuz bir fiyata satıldığını söylüyorlar. Linux’a ilgi duyan ama nereden başlamak gerektiği konusunda net olmayan bilgisayar kullanıcıları için uzmanlar Linux hakkında pek bilinmeyen 6 püf nokta sıralıyorlar:
1)Linux’un kaç versiyonu var?
Pek çok. DistroWatch.com sitesinin elinde bulunan listeye göre en az 350 Linux versiyonu bulunuyor. Sitede bulunan Ubuntu adlı versiyon en popüler olanı. Ubuntu ayrıca yaygın kullanıcı desteği de kazanıyor. Kullanıcı-merkezli web kaynaklarında söz konusu versiyona adanmış bir blog dahi var. Ubuntu, Güney Afrikalı bir internet girişimcisi Mark Shuttleworth tarafından ülkesindeki gençlerin eğitim fırsatlarını artırmak için geliştirilmişti.
2) Linux için hangi uygulamalar mevcut?
Linux’un çalıştığı bir PC’ye hayat veren açık kaynaklı uygulamanın bulunabileceği en uygun site OpenOffice.org’dur. Sun Microsystems firmasının StarOffice adlı ofis uygulamasına dayanan OpenOffice.org, kendisini Microsoft Office’e karşı konumlandırıyor. Açık kaynak kodlu bir ofis uygulaması olan OpenOffice’te, Microsoft Office’teki gibi kelime-işlemci, elektronik tablolama ve sunum uygulamaları yer alıyor. Bunun dışında daha az popüler olan Linux tabanlı ofis uygulamaları ise GNOME Office ile KOffice.
Web tarayıcılar söz onusu olduğunda Mozilla Firefox ve onun parçası olan e-posta istemcisi Thunderbird uygun bir seçenek teşkil ediyor. Bir başka alternatif de Konqueror olabilir.
3) Linux işletim sisteminde müzik nasıl dinlenir?
Pek çok ev kullanıcısı için kelime-işlemci programından sonra gelen en önemli uygulama bir müzik oynatıcısıdır. Kendisini bir şekilde Windows işletim sistemine yerleştirmenin yolunu bulmakla ünlü RealPlayer, Linux için bir oynatıcı versiyonu kullanan büyük uygulamalardan biri. Aynısını, Windows Media Player ile Winamp’tan beklemek zor olmakla beraber, Media Player’ın açık kaynak kodlu bir versiyonunun geliştirilmesi için çalışmalar yapılıyor.
LinuxPlayer ise müzik parçası indirmeye olanak sağlayan açı kaynak kodlu Helix oynatıcıya dayalı. Bir başak ücretsiz oyantıcı ise KDE grubunun geliştirdiği amaroK. Müzik parçasının nereden satın alınacağı ise daha zor bir soru. Ne iTunes, Yahoo Music ne de Urge Linux tabanında çalışmıyor. Linux işletim sisteminde çalışabilecek pek az uygulamadan biri MP3tunes.com. Bu online müzik satış merkezinin yüzde 88’inden yukarda adı geçen Micheal Robertson sorumlu. Bu konuda hizmet veren bir başka seçenek Mindawn olabilir. Ancak bu sitede çok fazla parça bulunmuyor.
4) Versiyonumla birlikte hangi "masaüstü" ortamını kullanmalıyım?
Linux camiası "masaüstü" derken bundan bilgisayarınızın kullanıcı arayüzünü (UI) anlamamız gerekiyor. Linux’un tarihi geçmişi olan "kendin yap" kültürü düşünüldüğünde açık kaynak kodlu UI’nin temel işletim sisteminden ayrı bir bileşen olarak geliştirildiği gerçeği kimseyi şaşırtmamalı. Bugün hemen hemen tüm Linux versiyonları, bir veya iki temel masaüstü ortamıyla birlikte kullanıcıya ulaşıyor. İki UI üreticisi KDE ve Gnome. Başlangıç seviyesinde olanlar için KDE’nin açılımı olan K Desktop Environmanet’ın uygun bir seçenek olduğu ileri sürülüyor.
5) Linux’la masaüstünde mi yoksa sunucuda mı çalışmak daha uygun?
Doğruyu mu öğrenmek istiyorsunuz? Doğru yanıt sunucu. Linux’un masaüstü performansı pek bekleneni veremedi. Belki de bu konuda hiçbir zaman bekleneni veremeyecek. Linux’un Microsoft’la bu alanda baş etmesi güç görünüyor. Tahminlere göre masaüstünde Linux kullanımının dünya genelindeki oranı yüzde 3’ün altında seyrediyor. Linux’un bir masaüstü işletim sistemi olarak Windows’a karşı en önemli iki dezavantajı Linux’u kurmak çok daha zor ve Linux’un gerekli olan sürücüleri pek yaygın değil. Windows’ta böyle sorunlar yok. Fakat Linux açısından bu durumun düzelmeye başladığı ve gerekli sürücülerin sağlanmasına yönelik çalışmaların arttığına dikkat çekiliyor.
6) Bana çok fazla detay verdiniz ama pek öğüt vermediniz. Nereden başlamalı?
Zor bir yol, 16 dolar artı sevkiyat ücretini ödeyerek Test Driving Linux adlı David Brickner tarafından yazılmış kitabı okumak. Kitapta bir CD’de bulunuyor. Bu CD sayesinde bilgisayarınızdaki Windows işletim sistemini kaldırmadan Linux’u yükleyebiliyorsunuz. Ancak bu CD bir deneme sistemi olduğundan tüm işletim sistemini yüklemeyecektir. Linux işletim sisteminin yüklenebileceği en uygun site http://www.linuxiso.org/ . Önemli bir tavsiye, Linux’u Windows XP işletim sisteminin bulunduğu bir sabit diske yüklememeniz. XP, farklı işletim sistemleriyle çalışmaktan çok hoşlanmayan bir işletim sistemi olduğu için Linux’la birlikte çalışmayabilir.
O zamandan beri Novell, kendini, Linux piyasasına hakim olduğu genel kabul gören Red Hat’a karşı bir alternatif olarak konumlandırmıştı. Bu bakımdan, Novell CEO’su Jack Messman gelecek 2 ila 5 yıl boyunca ücretli açık kaynak kodu piyasasındaki hareketlilik arttıkça, şirketinin Red Hat’le birlikte dünyanın en büyük iki Linux yazılımı tedarikçisinden biri olacağını tahmin ediyor. Diğer popüler Linux tabanlı işletim sistemi konfigürasyonları arasında Mandriva, Debian ve Fedora bulunuyor. Karmaşık kurulum işlemlerinden çekinen kullanıcılar için uygun bir seçenek milyarder Michael Robertson’ın kurduğu ve kullanıcılar için kolay sistem kurulumu seçenekleri sunan Linspire olabilir. Uzmanlar Robertson’ın Linspire’ı Windows’a alternatif olarak konumlandırdığını ve 50 dolar gibi çok ucuz bir fiyata satıldığını söylüyorlar. Linux’a ilgi duyan ama nereden başlamak gerektiği konusunda net olmayan bilgisayar kullanıcıları için uzmanlar Linux hakkında pek bilinmeyen 6 püf nokta sıralıyorlar:
1)Linux’un kaç versiyonu var?
Pek çok. DistroWatch.com sitesinin elinde bulunan listeye göre en az 350 Linux versiyonu bulunuyor. Sitede bulunan Ubuntu adlı versiyon en popüler olanı. Ubuntu ayrıca yaygın kullanıcı desteği de kazanıyor. Kullanıcı-merkezli web kaynaklarında söz konusu versiyona adanmış bir blog dahi var. Ubuntu, Güney Afrikalı bir internet girişimcisi Mark Shuttleworth tarafından ülkesindeki gençlerin eğitim fırsatlarını artırmak için geliştirilmişti.
2) Linux için hangi uygulamalar mevcut?
Linux’un çalıştığı bir PC’ye hayat veren açık kaynaklı uygulamanın bulunabileceği en uygun site OpenOffice.org’dur. Sun Microsystems firmasının StarOffice adlı ofis uygulamasına dayanan OpenOffice.org, kendisini Microsoft Office’e karşı konumlandırıyor. Açık kaynak kodlu bir ofis uygulaması olan OpenOffice’te, Microsoft Office’teki gibi kelime-işlemci, elektronik tablolama ve sunum uygulamaları yer alıyor. Bunun dışında daha az popüler olan Linux tabanlı ofis uygulamaları ise GNOME Office ile KOffice.
Web tarayıcılar söz onusu olduğunda Mozilla Firefox ve onun parçası olan e-posta istemcisi Thunderbird uygun bir seçenek teşkil ediyor. Bir başka alternatif de Konqueror olabilir.
3) Linux işletim sisteminde müzik nasıl dinlenir?
Pek çok ev kullanıcısı için kelime-işlemci programından sonra gelen en önemli uygulama bir müzik oynatıcısıdır. Kendisini bir şekilde Windows işletim sistemine yerleştirmenin yolunu bulmakla ünlü RealPlayer, Linux için bir oynatıcı versiyonu kullanan büyük uygulamalardan biri. Aynısını, Windows Media Player ile Winamp’tan beklemek zor olmakla beraber, Media Player’ın açık kaynak kodlu bir versiyonunun geliştirilmesi için çalışmalar yapılıyor.
LinuxPlayer ise müzik parçası indirmeye olanak sağlayan açı kaynak kodlu Helix oynatıcıya dayalı. Bir başak ücretsiz oyantıcı ise KDE grubunun geliştirdiği amaroK. Müzik parçasının nereden satın alınacağı ise daha zor bir soru. Ne iTunes, Yahoo Music ne de Urge Linux tabanında çalışmıyor. Linux işletim sisteminde çalışabilecek pek az uygulamadan biri MP3tunes.com. Bu online müzik satış merkezinin yüzde 88’inden yukarda adı geçen Micheal Robertson sorumlu. Bu konuda hizmet veren bir başka seçenek Mindawn olabilir. Ancak bu sitede çok fazla parça bulunmuyor.
4) Versiyonumla birlikte hangi "masaüstü" ortamını kullanmalıyım?
Linux camiası "masaüstü" derken bundan bilgisayarınızın kullanıcı arayüzünü (UI) anlamamız gerekiyor. Linux’un tarihi geçmişi olan "kendin yap" kültürü düşünüldüğünde açık kaynak kodlu UI’nin temel işletim sisteminden ayrı bir bileşen olarak geliştirildiği gerçeği kimseyi şaşırtmamalı. Bugün hemen hemen tüm Linux versiyonları, bir veya iki temel masaüstü ortamıyla birlikte kullanıcıya ulaşıyor. İki UI üreticisi KDE ve Gnome. Başlangıç seviyesinde olanlar için KDE’nin açılımı olan K Desktop Environmanet’ın uygun bir seçenek olduğu ileri sürülüyor.
5) Linux’la masaüstünde mi yoksa sunucuda mı çalışmak daha uygun?
Doğruyu mu öğrenmek istiyorsunuz? Doğru yanıt sunucu. Linux’un masaüstü performansı pek bekleneni veremedi. Belki de bu konuda hiçbir zaman bekleneni veremeyecek. Linux’un Microsoft’la bu alanda baş etmesi güç görünüyor. Tahminlere göre masaüstünde Linux kullanımının dünya genelindeki oranı yüzde 3’ün altında seyrediyor. Linux’un bir masaüstü işletim sistemi olarak Windows’a karşı en önemli iki dezavantajı Linux’u kurmak çok daha zor ve Linux’un gerekli olan sürücüleri pek yaygın değil. Windows’ta böyle sorunlar yok. Fakat Linux açısından bu durumun düzelmeye başladığı ve gerekli sürücülerin sağlanmasına yönelik çalışmaların arttığına dikkat çekiliyor.
6) Bana çok fazla detay verdiniz ama pek öğüt vermediniz. Nereden başlamalı?
Zor bir yol, 16 dolar artı sevkiyat ücretini ödeyerek Test Driving Linux adlı David Brickner tarafından yazılmış kitabı okumak. Kitapta bir CD’de bulunuyor. Bu CD sayesinde bilgisayarınızdaki Windows işletim sistemini kaldırmadan Linux’u yükleyebiliyorsunuz. Ancak bu CD bir deneme sistemi olduğundan tüm işletim sistemini yüklemeyecektir. Linux işletim sisteminin yüklenebileceği en uygun site http://www.linuxiso.org/ . Önemli bir tavsiye, Linux’u Windows XP işletim sisteminin bulunduğu bir sabit diske yüklememeniz. XP, farklı işletim sistemleriyle çalışmaktan çok hoşlanmayan bir işletim sistemi olduğu için Linux’la birlikte çalışmayabilir.